|
شرح
خدمات
معماري اطلاعات سازمان جنگلها، مراتع و آبخيزداري كشور در 3 فاز تدوين
شده است كه عبارتند از:
فاز اول: تدوين وضع
موجود معماري اطلاعات
الف- بررسي وضعيت موجود نرمافزارها، سختافزارها،
سيستمهاي كاربردي و مطالعه نيروي انساني
ب- شناسايي و فهرست برداري از كليه فرآيندهاي سازمان
ج- خروجيهاي
فاز اول
فاز دوم: تدوين وضع
مطلوب معماري اطلاعات
الف- مطالعه توسعه سازمانهاي مشابه در زمينه IT
ب- تعيين نيازها و برآورد استراتژي هاي سازمان در حوزه IT
ج- تعيين اهداف كلان و بلند مدت سازمان در زمينه IT
بر مبناي ماموريت و چشم اندازها
د- تهيه و ارائه نقشه فرآيندي
هـ- تهيه و ارائه نقشه اطلاعاتي
و- تهيه و ارائه نقشه عملياتي
ز- تهيه و ارائه نقشه دادهاي
ح- تهيه و ارائه نقشه تجهيزات فني
خروجيهاي
فاز دوم
فاز سوم: تهيه
برنامه گذاراز وضع موجود به وضع مطلوب
انجام فازهاي فوق
نياز به برنامهريزي پروژه دارد و لازم است براي هر يك از فازهاي پروژه
از قبل اعلام گردد.
فاز اول: تدوين وضع
موجود معماري اطلاعات
در تدوين وضع
موجود، سازمان از جهت ترسيم لايه هاي مطرح شده در معماري اطلاعات مورد
بررسي قرار گرفته و مدل سازي ميشود .
الف- بررسي وضعيت موجود نرمافزارها، سختافزارها،
سيستمهاي كاربردي و مطالعه نيروي انساني
بررسي وضعيت
نرمافزارها، سختافزارها و سيستمهاي كاربردي، بايستي منجر به ارائه
شناخت نسبتاً كاملي از قابليت ها و نقاط ضعف اين فن آوري و زير ساخت هاي
موجود در سازمان گردد . جمع آوري اطلاعات در اين قسمت منجر به ترسيم نقشه
هاي فن آوري ، داده اي و نقشه مقدماتي سيستم هاي كاربردي خواهد شد .
اين شناخت در
مراحل بعدي بايد ورودي مناسبي براي ترسيم استراتژي هاي توسعه IT و همچنين
معماري اطلاعاتي سازمان باشد .
خروجي اين بخش از مطالعات، شامل نقشه عملياتي ( نرم افزارهاي
كاربردي ) ، نقشه پايگاه دادهاي و نقشه تجهيزاتي فني از وضع موجود
سازمان مي باشد .
شناسايي فرآيندهاي سازمان وسطح و ميزان مكانيزاسيون آنها از اصلي
ترين و محوري ترين اقداماتي است كه در اين مطالعات بايد دنبال شوند . در
واقع يكي از اهداف غايي و نهايي هر طرح معماري اطلاعات، افزايش سطح
مكانيزاسيون فرآيندهاي سازمان مي باشد .با افزايش سطح مكانيزاسيون
فرآيندها ، كارآمدي و ثمر بخشي آنها افزايش يافته و به دنبال آن، كارآمدي
و ثمر بخشي كل سازمان افزايش مي يابد . اين كار با استفاده بهينه از
منابع سازمان ( نيروي انساني ، تجهيزات و امكانات فيزيكي و مالي ) و
افزايش سرعت گردش عمليات و اطلاعات در سطوح مختلف سازمان تحقق مي يابد .
در پايان اين مرحله نقشه سيستم هاي كاربردي، تكميل شده و نقشه هاي
كاري و اطلاعاتي نيز ترسيم مي شوند و مرحله اول از معماري اطلاعات در
سازمان كه بخش شناخت وضع موجود معماري اطلاعات است پايان مي يابد .
خروجي اين بخش از مطالعات، شامل نقشه هاي فرآيندي و اطلاعاتي از وضع
موجود سازمان خواهد بود .
علاوه بر موارد الف و ب، فعاليتهاي لازم براي انجام اين فاز شامل موارد
زير است:
1. مدلسازي لايه فرآيندي (كاري) Business
Process modeling وضع موجود
2. مدلسازي لايه
اطلاعات وضع موجود
3. مدلسازي لايه
كاربرد (Application) وضع موجود
4. مدلسازي لايه
داده Data Modeling وضع موجود
5. مدلسازي لايه
تكنولوژي وضع موجود
خروجيهاي
فاز اول:
1.
لايهكاري (فرآيند) Business Process modeling
1. نمودار سلسله مراتب فرآيند
(Proces Decomposition (PHD
2. نمودار زنجيره ارزش
فرآيند (Proces Chart
(PTD
3. نمودار
تجزيه وظيفهاي (Functional Hierarchy (FDD
براي هر فرآيند:
1. نام فرآيند
2. محرك فرآيند
3. مسئول فرآيند
4. هدف فرآيند
5. نتيجه فرآيند
6. نحوه انجام فرآيند (دستي/ مكانيزه)
7. ارتباط فرآيند با وظايف
8. توضيحات/ شرح فرآيند
9. اطلاعات مورد نياز براي اجراي فرآيند و يا در
حين اجراي فرآيند ثبت، توليد و يا از جايي به جايي انتقال داده ميشود در
قالب جدول زير:
|
رديف |
عنوان اطلاعات |
شرح اطلاعات |
نوع رابطه |
دريافت از/ ثبت در |
|
|
|
|
|
|
Process Hierarchy
Relationship Map
ـ ماتريس ارتباط سازمان ـ فرآيند
ـ ماتريس ارتباط وظايف ـ فرآيند
2. لايه اطلاعات
نمودار
ارتباط
موجوديتهاي
(Entity Relation
(ERD
3. لايه برنامههاي
كاربردي
1. System
Architecture
2. System
Context
3. تكميل فرم شناسنامه سيستمهاي اطلاعاتي
4. ماتريس ارتباط سيستم -سازمان
5. ماتريس ارتباط سيستم ـ فرآيند
6. ماتريس ارتباط سيستم ـ موجوديت (اطلاعات) (CRUD)
7. ماتريس ارتباط سيستم ـ Location (مكان)
4. لايه داده
Physical Data Model
5. لايه تكنولوژي
1.
Network
Concept
2.
Deployment
Diagram
3. شناسايي سخت
افزارها در قالب فرمهاي مشخص
4. شناسايي شبكهها در قالب فرمهاي مشخص
5 . شناسايي امكانات ارتباطي در فرمهاي مشخص
6. شناسايي نرمافزارهاي كاربردي در قالب فرمهاي مشخص
فاز دوم: تدوين وضع مطلوب معماري اطلاعات
پس از شناخت وضع موجود ،
مرحله بعدي تعريف وضع مطلوب مي باشد . در اين مرحله پس از تدوين استراتژي
توسعه IT
در سازمان و تعيين اهداف كلان آن ، نقشه كاري سازمان متناسب با اهداف و
استراتژي ها ، بازنگري و اصلاح ميشود همچنين ساير نقشه هاي معماري
اطلاعات سازمان نيز از نقشه كاري تاثير گرفته و بازنگري ميشوند .
فعاليتهاي لازم براي اين فاز شامل موارد زير ميشود:
الف- مطالعه توسعه سازمانهاي مشابه در زمينه IT
بررسي و مطالعه روند جهاني در بهره گيري از فن آوري
اطلاعات و ميزان گسترش آن در سطوح مختلف سازمان نقش مهمي در وسعت ديد
كارشناسان و مديران سازمان داشته و نيز تدوين چشم انداز و اهداف كلان را
فراهم مي نمايد .
در اين بخش از مطالعات پروژه از منابعي مانند ، شبكه جهاني اينترنت ،
بانكهاي اطلاع رساني ، سايت هاي مربوط به سازمان هاي مشابه، مجلات مختلف
تخصصي در اين زمينه ، سايت هاي مربوط به مراكز تحقيقاتي و پژوهشي و
بالاخره سايت هاي شركت هاي انفور ماتيكي توليد كننده سيستمهاي كاربردي
استفاده خواهد كرد . همچنين مطالعات كتابخانه اي براي تكميل اطلاعات و
مطالعات اين بخش پيش بيني گرديده است ، كه طبيعتاً كتابخانه هاي سازمان و
موسسات تابعه آن در اولويتهاي اول براي انجام اين مطالعات مي باشند .
در پايان اين بخش از مطالعات ، گزارش وضعيت موجود و روند جهاني
تغييرات فن آوري اطلاعات تهيه و ارائه خواهد شد .
ب- تعيين نيازها و برآورد استراتژي هاي سازمان در حوزه IT
اين بخش از مطالعات يكي از مهمترين و محوري
ترين بخش هاي پروژه مي باشد . هدف از انجام اين مطالعات تدوين جهت گيري
هاي اصلي و كلي براي توسعه فن آوري اطلاعات در سطح سازمان ميباشد . اين
جهت گيري ها بعدا به عنوان الگو و راهنماي اقداماتي قرار خواهد گرفت كه
منجر به معماري اطلاعات ، توسعه سيستم ها و بهبود عملكرد سازمان مي گردند
. براين اساس كيفيت و چگونگي اقداماتي كه در اين بند انجام ميگرد ، بسيار
تعيين كننده و محوري مي باشد .
ج- تعيين اهداف كلان و بلند مدت سازمان در زمينه IT
بر مبناي ماموريت و چشم اندازها
با تدوين چشم انداز و استراتژي
هاي سازمان در حوزه IT
شرايط لازم براي تدوين اهداف كلان و بلند مدت در زمينه IT فراهم ميگردد . اين بخش از مطالعات نيز از
اهميت و حساسيت زيادي برخوردار است . در واقع استراتژي ها و چشم اندازي
كه تدوين مي شود براساس ماهيت خود معمولا در قالب واژه هاي عام و كلي
مطرح ميگردند . براي اينكه اين واژه هاي عام مصداق و معناي عملي و
كاربردي پيدا كرده و بتوانند به عنوان راهنماي عملياتي سازمان در اين
زمينه عمل نمايد ، لازم است تبديل به اهداف مشخص و قابل مشاهده و اجرا
گردند . از آنجايي كه اين كار در اين بخش از مطالعات صورت مي گيرد ، لذا
نقش اين مرحله بسيار مهم و جدي مي باشد .
خروجي اين بخش از فعاليت ها شامل گزارش استراتژي IT
سازمان و اهداف كلان و بلند مدت در زمينه IT خواهد بود .
د- تهيه و ارائه نقشه فرآيندي
پس از تعيين اهداف كلان و استراتژي توسعه IT در سازمان ، فرآيندهاي سازمان بازنگري شده و
متناسب با اهداف توسعه IT
در سازمان اصلاح خواهد شد . بازنگري فرايندها جهت بهره گيري بيشتر ازIT بوده و شامل مهندسي مجدد
فرآيندها ( BPR ) نمي باشد . در اين مرحله نقشه فرآيندي سازمان
براي وضع مطلوب معماري اطلاعات تهيه ميشود .
- نمودار
سلسله مراتب فرآيند
(Proces Decomposition (PHD
- نمواد
زنجيره ارزش فرآيند (Proces Chart
(PTD
- نمودار
تجزيه وظيفه اي (Functional Hierarchy (FDD
- ماتريس ارتباط
Elementary Business Process To Entity
- ماتريس
ارتباط Elementary
Business Process To Location
هـ- تهيه و ارائه نقشه اطلاعاتي
نقشه اطلاعاتي نشان دهنده اطلاعات مورد نياز
براي انجام يك فرآيند و همچنين اطلاعات توليد شده در جريان فرايند است .
با توجه به نقشه فرآيندي كه در مرحله قبل تهيه شده است ارتباط بين عناصر
اطلاعاتي و محدوده هاي موضوعي در نقشه اطلاعاتي وضع مطلوب معماري
اطلاعاتي سازمان تهيه ميشود .
فرمت كلي خروجي لايه اطلاعات شامل موارد زير خواهد بود :
*
(Data
Element/Attribute Report ) Data Dicitonary
نقشه عملياتي مبين برنامه هاي كاربردي مورد نياز سازمان است كه
توليد و دستيابي به اطلاعات را تسهيل و يا ممكن مي نمايد . نقشه عملياتي
سازمان با استفاده از نقشه فرآيندي و نقشه اطلاعاتي و تعيين محدوده هاي
موضوعي تهيه مي شود و شامل سيستم هاي مكانيزه مورد نياز سازمان جهت
پشتيباني از فرايندهاي جاري ونحوه ارتباط اين سيستم ها و بانكهاي
اطلاعاتي است .
فرمت كلي
خروجي اين مرحله شامل موارد زير است :
*تكميل فرم شناسنامه سيستم هاي اطلاعاتي
*ماتريس ارتباط سيستم –فرآيند
*ماتريس ارتباط سيستم – موجوديت ( اطلاعات ) (CRUD)
*ماتريس ارتباط سيستم –Location
( مكان )
ز- تهيه و ارائه نقشه دادهاي
پايگاه هاي داده اي مورد نياز و نحوه توزيع
انها در سازمان و واحدهاي تابعه در نقشه داده اي سازمان ارائه مي شوند .
همچنين ماتريس داده ها ي ذخيره شده در پايگاه هاي داده اي كه توسط سيستم
هاي كاربردي ايجاد مي شود در نقشه داده اي سازمان تعريف خواهد شد .
فرمت كلي خروجي لايه داده ها شامل موارد زير است :
* Physical
data Model
ح- تهيه و ارائه نقشه تجهيزات فني
در اين مرحله نيازهاي كلان سخت افزاري و نرم
افزاري سازمان و همچنين شبكه هاي اطلاعاتي و ارتباطي مورد نياز براي
پشتيباني از سيستم هاي كاربردي تدوين شده و در قالب نقشه تجهيزات فني
ارائه مي شود .
فرمت كلي خروجي لايه فن آوري شامل موارد زير است :
*
Network
Concept
*
Deployment Diagram
بعبارت ديگر
موارد زير بايد در اين فاز انجام شود:
1. مدلسازي لايه كاري (فرآيندي) Business
Process modeling وضع مطلوب
2. مدلسازي لايه اطلاعات وضع مطلوب
3. مدلسازي لايه كاربرد
(Application)
وضع مطلوب
4. مدلسازي لايه داده Data
Modeling
وضع مطلوب
5. مدلسازي لايه تكنولوژي وضع مطلوب
خروجيهاي
فاز دوم:
با توجه به انجام
مراحل هشتگانه اجرايي فاز دوم خروجيهاي زير بايد استخراج شود:
1. لايهكاري (فرآيند) Business Process modeling
1. نمودار سلسله
مراتب فرآيند (Proces Decomposition (PHD
2. نمودار زنجيره ارزش فرآيند
(Proces Chart
(PTD
3. نموداز تجزيه وظيفهاي(Functional Hierarchy (FDD
براي هر فرآيند:
1. نام فرآيند
2. محرك فرآيند
3. مسئول فرآيند
4. هدف فرآيند
5. نتيجه فرآيند
6. نحوه انجام فرآيند (دستي/ مكانيزه)
7. ارتباط با فرآيند يا وظايف
8. توضيحات/ شرح فرآيند
9. اطلاعات مورد نياز براي اجراي فرآيند و يا در حين اجراي فرآيند ثبت،
توليد و يا از جايي به جايي انتقال داده ميشود در قالب جدول زير:
|
رديف |
عنوان اطلاعات |
شرح اطلاعات |
نوع رابطه |
دريافت از/ ثبت در |
|
|
|
|
|
|
Process Hierarchy
Relationship Map
ـ ماتريس ارتباط سازمان ـ فرآيند
ـ ماتريس ارتباط وظايف ـ فرآيند
2. لايه اطلاعات
نمودار ارتباط موجوديتهاي
(ERD) Entity
Relation
3. لايه برنامههاي كاربردي
1.
System Architecture
2.
System Context
3. تكميل فرم شناسنامه سيستمهاي اطلاعاتي
4. ماتريس ارتباط سيستم - سازمان
5. ماتريس ارتباط سيستم ـ فرآيند
6. ماتريس ارتباط سيستم ـ موجوديت (اطلاعات)
(CRUD)
7. ماتريس ارتباط سيستم ـ
Location (مكان)
8. فهرست كليه برنامههاي كاربردي مورد نياز
9.
Use Case Modeling
10.Use Case Description
11. Class Modeling
12. ماتريس ارتباط سيستم با
Use case ها
4. لايه داده
Physical Data Model
5. لايه تكنولوژي
1.
Network Concept
2.
Deployment Diagram
فاز سوم: تهيه برنامه گذار از وضع موجود به وضع مطلوب (Action
Plan
)
در اين مرحله با مقايسه وضع موجود و معماري مطلوب تدوين شده براي
سازمان و همچنين با در نظر گرفتن كمبودها و نقاط قوت سازمان و فرصت هاي
بدست آمده از
پيشرفت هاي تكنولوژي، برنامه عملياتي براي حركت سازمان به سمت معماري
مطلوب تهيه مي شود .
در اين فاز مراحل زير انجام ميشود:
1
-
تعيين اولويت براي
پيادهسازي زير سيستمهاي معماري اطلاعات
2 -
زمانبندي تهيه زير
سيستمهاي معماري اطلاعات
3 - تهيه RFPبراي زير سيستمهاي معماري اطلاعات
پس از تهيه شناسنامه براي سيستم هاي
پيشنهاد شده در معماري اطلاعات مرحله بعدي، انتخاب پيمانكاري با حدود
قابليت هاي مورد انتظار از هر يك از سيستم ها و ايجاد برداشت مشترك از
حجم پروژه طراحي و پياده سازي سيستم ها و برآورد صحيح هزينه و زمان مورد
نياز آنها ، لازم است براي سيستم هاي مكانيزه پيشنهادي
RFP تهيه شود و در اختيار پيمانكاران قرار گيرد .
لذا در اين مرحله مشاور براي كليه سيستم هاي اختصاصي
RFP تهيه و ارائه خواهد نمود .
4.
برنامهريزي اجراي معماري
اطلاعات
محدوده انجام كار:
محدوده انجام كار براي مطالعه معماري اطلاعات، واحدهاي ستادي سازمان
مستقر در تهران ـ اُزگل ـ خيابان زرتشت و چالوس و ادارات كل منابع
طبيعي استانهاي مازندران (نوشهر) ، لرستان ، خوزستان و خراسان رضوي
ميباشد.
|
